اگر قصد چاپ مقاله خود را دارید، به عنوان نویسنده مسئول یک مقاله، مهم ترین چیزی که باید در مورد مقاله مورد نظرتان بدانید این است که تکمیل داوری مقاله یعنی چه و چه زمانی این اتفاق می افتد؟ تکمیل داوری مقاله، به معنای ثبت نظر تمامی داوران یک ژورنال برای مقاله شماست؛ اما نشان دهنده تضمین چاپ مقاله شما نیست. در ادامه مقاله قصد داریم دقیق تر در مورد اینکه تکمیل داوری مقاله یعنی چه صحبت کنیم و اقداماتی که باید انجام دهید را بررسی نماییم.
تکمیل داوری مقاله یعنی چه؟
تکمیل داوری مقاله به معنای این است که کلیه داوران تعیین شده یک ژورنال، نظرات خود را در مورد مقاله ثبت کرده اند و فرآیند ارزیابی علمی، فنی و محتوایی مقاله توسط داوران تمام شده است. پروسه تکمیل داوری مقاله فقط برعهده یک داور نیست و داوران زیادی در کنار سردبیر مجله، نیاز به تکمیل داوری مقاله دارند. پس از تکمیل داوری مقاله، در این مرحله مقاله وارد بخش تصمیم گیری سردبیر می شود تا بر اساس نظرهای داوران، نتیجه نهایی مشخص شود.
چه پروسه ای طی می شود تا داوری مقاله تکمیل شود؟
بسته به قوانین مجله، پروسه تکمیل داوری مقاله می تواند متفاوت باشد؛ اما معمولا چندین مرحله برای تکمیل داوری مقاله و رسیدن به نتیجه باید انجام شوند که مهم ترین آن ها عبارتند از:
- ویراستار: ارزیابی اولیه برای اطمینان از آماده بودن مقاله برای بررسی، جذب داوران با تخصص مرتبط و پردازش تصمیم در مورد مقاله برعهده ویراستار است.
- داور: ارسال نظرات داور در یک بازه زمانی معقول حدود دو هفته انجام می شود؛ مگر اینکه درخواست تمدید شود و مدت زمان آن طولانی تر گردد.
- کارکنان مجله: برای اطمینان از اینکه فرآیند از دستورالعمل های مجله پیروی می کند و طبق یک برنامه قابل قبول پیش می رود، کارکنان مجله داوری نهایی مقاله را نیز انجام می دهند.
آیا تکمیل داوری مقاله به معنای پذیرش مقاله است؟
بعضی از افراد به علت اینکه مفهوم تکمیل داوری مقاله یعنی چه را نمی دانند، به اشتباه تصور می کنند که تکمیل داوری به معنای پذیرش مقاله است. اگرچه گاهی اوقات، تکمیل داوری مقاله منجر به پذیرش آن مقاله در ژورنال می شود؛ اما همیشه به این شکل نیست. تکمیل داوری ممکن است منجر به ریجکت و نیاز به اصلاحات در مقاله مربوطه شود.
انواع شرایط احتمالی پس از تکمیل داوری مقاله
پس از تکمیل داوری مقاله، ممکن است چندین اتفاق بیفتد. شما به عنوان نویسنده یک مقاله باید بدانید که هر یک از شرایط چه معنایی دارند و نیاز به انجام چه اقدامی برای آن هاست.
| وضعیت مقاله | معادل انگلیسی | توضیح |
| پذیرش بدون نیاز به بازنگری | Accept | مقاله بدون نیاز به اصلاح پذیرفته می شود. |
| پذیرش با بازنگری جزئی | Accept with Minor Revisions | مقاله به چند اصلاح محدود نیاز دارد. |
| پذیرش با بازنگری کلی | Accept with Major Revisions | اصلاحات مهمی باید روی مقاله انجام شود. |
| رد با امکان ارسال مجدد | Reject and Resubmit | مقاله پس از اصلاحات اساسی می تواند دوباره ارسال شود. |
| رد مقاله | Reject | مقاله برای انتشار در مجله مناسب تشخیص داده نشده است. |
پس از تکمیل داوری مقاله چه اتفاقی می افتد؟
پس از تکمیل داوری، مقاله وارد مرحله تصمیم گیری سردبیر می شود. در این مرحله چند سناریوی مختلف ممکن است رخ دهد:
- پذیرش مستقیم مقاله
اگر داوران نظر مثبتی درباره مقاله داشته باشند و ایراد مهمی مشاهده نشود، مقاله مستقیما پذیرفته خواهد شد. در این صورت شما نیازی به انجام هیچ اقدامی ندارید.
- درخواست اصلاحات جزئی
در بسیاری از موارد داوران تنها چند اصلاح کوچک پیشنهاد می کنند. نویسنده باید تغییرات خواسته شده را اعمال کرده و نسخه اصلاح شده را پس از بازبینی کامل، مجددا برای ژورنال ارسال کند.
- درخواست اصلاحات اساسی
گاهی داوران ایرادهای مهمی در روش تحقیق، تحلیل داده ها یا ساختار مقاله مشاهده می کنند. در این شرایط نویسنده باید تغییرات گسترده ای روی مقاله انجام دهد.
- رد مقاله
اگر مقاله از نظر علمی دارای ضعف جدی باشد، احتمال رد شدن آن وجود دارد. در این صورت فقط با ارائه دلایل و نامه نوشتن به ژورنال، می توانید درخواست بررسی مجدد بدهید که در اکثر مواقع، رد می شود.
بعد از تکمیل داوری مقاله چه کنیم؟
بعد از اینکه متوجه تکمیل داوری مقاله خودتان شدید، باید ابتدا مشخص کنید که نظر داوران چه بوده است. اگر مقاله قابل پذیرش با شکل کنونی و بدون نیاز به اصلاحات باشد که هیچ کاری نباید انجام دهید. اما در صورتی که نیاز به انجام اصلاحات جزئی یا تغییرات کلی باشد، باید حتما نظرات داوران مربوطه را بررسی کنید و اصلاحات را انجام دهید. پس از انجام اصلاحات در زمان مشخص، می توانید مجددا مقاله را برای ژورنال ارسال نمایید.
اگر جواب تکمیل داوری مقاله غیر قابل انتشار بود چه کنیم؟
بسیاری از افراد می دانند که تکمیل داوری مقاله یعنی چه، اما نمی دانند در صورت رد شدن مقاله باید چه کاری انجام دهند. به طور کلی، رد شدن یک مقاله در ژورنال احتمال چاپ آن را بسیار پایین می برد؛ اما شما می تواند به عنوان دفاعیه و بعد از ارسال اصلاحات، نظرات و دلایل خود را یک متن رسمی به داوران ارسال کنید.
معمولا این نظرات و دلایل در صفحه رسمی مجله یا به ایمیل ارسال می شوند و داوران موظف هستند که آن ها را بررسی کنند. در نهایت، نظر هیئت تحریریه و داوران به اطلاع شما می رسد که نظر نهایی است و قابل تغییر نمی باشد.
پروسه تکمیل داوری مقاله چقدر طول می کشد؟
فرآیند تکمیل داوری مقاله، یک فرآیند ساده نیست که در عرض چند روز به طور کامل انجام شود. به طور کلی، شرایط هر ژورنال برای تعیین پروسه تکمیل داوری مقاله متفاوت است. در یک ژورنال ممکن است این پروسه یک ماه و در یک ژورنال دیگر بیشتر از 6 ماه طول بکشد.
شاید مقاله شما مدت ها در انتظار بررسی داور باشد و تصور کنید که این پروسه بیش از اندازه طول کشیده است؛ اما واقعیت این است که داوران فنی و تخصصی زیادی در یک مجله حضور دارند که باید مقاله را بررسی کنند. از همین جهت پروسه تکمیل داوری مقاله ممکن است طولانی باشد.
چرا تکمیل داوری مقاله طول می کشد؟
گاهی نویسندگان مشاهده می کنند که وضعیت مقاله برای مدت طولانی در انتظار تکمیل داوری مقاله است. دلایل زیادی می توانند باعث بروز این مشکل شوند که مهم ترین آن ها عبارتند از:
- اختلاف نظر داوران: ممکن است یکی از داوران مقاله را تایید کرده باشد و داور دیگر آن را رد کرده باشد. در این شرایط سردبیر معمولا از داور سوم کمک می گیرد.
- حجم بالای کار مجله: برخی مجلات علمی تعداد زیادی مقاله دریافت می کنند و بررسی نهایی زمان بیشتری نیاز دارد.
- بررسی دقیق سردبیر: سردبیر ممکن است برای اطمینان از کیفیت مقاله، نظرات داوران را با دقت بیشتری بررسی کند. این موضوع پروسه داوری را کمی طولانی تر می کند.
نکات مهم پس از تکمیل داوری مقاله
اینکه بدانید تکمیل داوری مقاله یعنی چه؟ برای افزایش احتمال پذیرش کافی نیست. بدون شک شما باید برای افزایش شانس پذیرش مقاله خودتان نکات زیر را رعایت کنید:
- بررسی وضعیت مقاله به صورت منظم را جدی بگیرید. ممکن است بعد از تکمیل داوری، نیاز به انجام اقدام خاصی در زمان بندی مشخص باشد.
- در صورت درخواست اصلاحات، پاسخ کامل و دقیق ارائه دهید. حتما از استاد راهنما و سایر نویسندگان برای ارائه پاسخ و انجام اصلاحات، کمک بگیرید.
- تمامی تغییرات را به صورت شفاف مشخص کنید. این کار کمک می کند تا داوران بهتر متوجه اصلاحات انجام شده پس از تکمیل داوری باشند.
- به تمام نظرات داوران پاسخ دهید. هیچ کدام را پشت گوش نیندازید؛ چون داوران به راحتی متوجه این کار شما می دهند.
- از برخورد احساسی با نقدهای داوران خودداری کنید. بسیاری از نقدها در راستای بهبود کیفیت مقاله شما هستند.
- نسخه اصلاح شده را در زمان تعیین شده ارسال کنید. تاخیر در ارسال پیش نویس اصلاح شده، به نفع شما نیست و حتی باعث رد مقاله شما می گردد.
سخن پایانی
در این مقاله سعی کردیم در مورد اینکه تکمیل داوری مقاله یعنی چه؟ صحبت کنیم. در واقع تکمیل داوری به معنای بررسی کامل مقاله شما و اعلام نتیجه است. این نتیجه می تواند شامل رد یا پذیرش مقاله و یا نیاز به اصلاحات آن باشد. حتما وضعیت مقاله را بعد از ارسال بررسی کنید و اگر پس از تکمیل داوری، نیاز به اقدام خاصی بود آن را با دقت انجام دهید.
