اگر دنبال «لیست مجلات خارجی مورد تایید وزارت علوم» میگردید، احتمالاً به دنبال چاپ مقاله خود در مجله‌ای معتبر و قابل قبول برای دانشگاه هستید، نه در یک نشریه جعلی که بعداً برایتان دردسر شود. خبر خوب این است که وزارت علوم برای مجلات خارجی، برخلاف مجلات داخلی، یک فهرست ثابت و اسم‌به‌اسم منتشر نمی‌کند؛ بلکه یک معیار مشخص دارد که در ادامه دقیقاً همان را برایتان توضیح می‌دهیم، بر اساس معیارها به تفکیک هر حوزه مجلات معتبری را لیست میکنیم و ابزارهای رسمی برای استعلام هر مجله را معرفی میکنیم.
مجلات خارجی مورد تایید وزارت علوم دقیقاً یعنی چه؟
طبق ضوابط رایج در دانشگاه‌های ایران (که از مصوبات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری پیروی می‌کنند)، یک نشریه خارجی زمانی معتبر و قابل قبول شناخته می‌شود که هر دو شرط زیر را همزمان داشته باشد:
- در یکی از دو پایگاه استنادی بین‌المللی Web of Science Core Collection (ISI) یا Scopus نمایه شده باشد.
- در فهرست نشریات نامعتبر و جعلی (لیست سیاه) که توسط وزارت علوم منتشر می‌شود، قرار نداشته باشد.
نکته مهم: نمایه‌شدن به‌تنهایی کافی نیست. حتی اگر مجله‌ای در Scopus دیده شود، اگر بعداً به‌دلیل تخلف در فهرست سیاه قرار بگیرد، دیگر مورد تایید نیست. به همین دلیل، بررسی هر دو مورد با هم ضروری است، نه فقط یکی از آن‌ها.
برای رشته‌های علوم پزشکی، نمایه شدن در PubMed/Medline هم به‌عنوان معیار معتبر شناخته می‌شود و توسط وزارت بهداشت پذیرفته می‌شود.
این موضوع به‌خصوص برای دانشجویانی اهمیت دارد که مقاله را برای دفاع، مصاحبه دکتری، ارتقای علمی یا تکمیل رزومه دانشگاهی منتشر می‌کنند؛ زیرا مجله انتخابی باید با ضوابط مراجع مربوطه همخوانی داشته باشد. در چنین شرایطی، آشنایی با الزامات چاپ مقاله وزارتین می‌تواند به شما کمک کند تا پیش از سابمیت، اعتبار مجله و قابل قبول بودن آن برای وزارت علوم یا وزارت بهداشت را بررسی کنید.
چاپ مقاله شما در مجلات مورد تایید توسط موسسه چاپ مقاله
موسسه ما برای چاپ مقاله شما بهترین و معتبرترین مجلات را انتخاب می‌کند. برای جزئیات بیشتر و سفارش از روش های زیر با ما در ارتباط باشید (شماره ما در پیام رسان ها: 09104503300):
مجلات خارجی مورد تایید وزارت علوم، به تفکیک رشته
در ادامه، فهرستی گسترده‌تر از مجلات واقعی، شناخته‌شده و نمایه‌شده در ISI/Scopus را به تفکیک رشته‌های پرکاربرد آورده‌ایم تا با توجه به زمینه کاری خودتان، سریع‌تر به گزینه‌های مناسب برسید. توجه داشته باشید این‌ها نمونه‌هایی از مجلات شناخته‌شده و بدون سابقه تخلف هستند، نه فهرست کامل؛ فهرست کامل و همیشه به‌روز، پایگاه‌های Scopus و Web of Science است که در ادامه میگوییم چطور باید از این سایت‌ها استعلام بگیرید. پیش از ارسال مقاله، حتماً وضعیت فعلی هر مجله را هم از همان پایگاه‌ها دوباره چک کنید، چون رتبه‌بندی‌ها هرساله به‌روزرسانی می‌شوند.
لیست مجلات مورد تایید وزارت علوم در زمینه مهندسی مکانیک، انرژی و تبدیل انرژی
| مجله | ناشر |
|---|---|
| Applied Thermal Engineering | Elsevier |
| Energy Conversion and Management | Elsevier |
| International Journal of Heat and Mass Transfer | Elsevier |
| Renewable Energy | Elsevier |
| Applied Energy | Elsevier |
لیست مجلات مورد تایید وزارت علوم در زمینه مهندسی برق، کامپیوتر و هوش مصنوعی
| مجله | ناشر |
|---|---|
| IEEE Access | IEEE |
| IEEE Transactions on Power Electronics | IEEE |
| Expert Systems with Applications | Elsevier |
| Applied Soft Computing | Elsevier |
| International Journal of Electrical Power & Energy Systems | Elsevier |
فهرست بالا صرفاً نقطه شروع انتخاب مجله است؛ چون در حوزه کامپیوتر، تفاوت میان موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، شبکه، مهندسی نرم‌افزار و علوم داده می‌تواند انتخاب ژورنال را کاملاً تغییر دهد. به همین دلیل، در چاپ مقاله کامپیوتر باید علاوه بر تأیید بودن نشریه، سابقه مقالات منتشرشده، اسکوپ تخصصی، چارک مجله و میزان همخوانی آن با موضوع مقاله نیز بررسی شود.
لیست مجلات مورد تایید وزارت علوم در زمینه مهندسی عمران، معماری و شهرسازی
| مجله | ناشر |
|---|---|
| Construction and Building Materials | Elsevier |
| Engineering Structures | Elsevier |
| Journal of Building Engineering | Elsevier |
| Building and Environment | Elsevier |
| Sustainable Cities and Society | Elsevier |
البته صرف معتبر بودن یک ژورنال برای ارسال مقاله کافی نیست و باید اسکوپ مجله نیز با موضوع پژوهش شما همخوانی داشته باشد. اگر مقاله شما در حوزه‌هایی مانند سازه، ژئوتکنیک، مدیریت ساخت، محیط‌زیست یا سایر گرایش‌های مهندسی عمران است، بررسی شرایط چاپ مقاله عمران می‌تواند در انتخاب ژورنال متناسب با موضوع و سطح علمی مقاله به شما کمک کند.
لیست مجلات مورد تایید وزارت علوم در زمینه مهندسی صنایع و مدیریت پروژه
| مجله | ناشر |
|---|---|
| Computers & Industrial Engineering | Elsevier |
| International Journal of Production Research | Taylor & Francis |
| Journal of Manufacturing Systems | Elsevier |
| International Journal of Project Management | Elsevier |
لیست مجلات مورد تایید وزارت علوم در زمینه شیمی، فیزیک و علوم مواد
| مجله | ناشر |
|---|---|
| Journal of Molecular Liquids | Elsevier |
| Applied Surface Science | Elsevier |
| Journal of Alloys and Compounds | Elsevier |
| Ceramics International | Elsevier |
| Journal of Physics and Chemistry of Solids | Elsevier |
علوم پزشکی و پیراپزشکی
| مجله | ناشر |
|---|---|
| The Lancet | Elsevier |
| BMJ | BMJ Publishing Group |
| International Journal of Nursing Studies | Elsevier |
| Diabetes Research and Clinical Practice | Elsevier |
| Journal of Affective Disorders | Elsevier |
در رشته‌های پزشکی، انتخاب مجله حساسیت بیشتری دارد؛ زیرا یک نشریه معتبر ممکن است تنها مطالعات بالینی، مقالات اپیدمیولوژیک، پژوهش‌های آزمایشگاهی یا یک تخصص پزشکی مشخص را بپذیرد. بنابراین در چاپ مقاله پزشکی، تأیید بودن مجله تنها یکی از معیارهاست و نوع مطالعه، حوزه تخصصی، الزامات اخلاق پژوهش و ساختار مورد انتظار ژورنال نیز باید با مقاله تطبیق داده شود.
مقالات مرتبط: مجلات علوم پزشکی با داوری سریع؛ معرفی ژورنال‌های معتبر پزشکی
روانشناسی و علوم تربیتی
| مجله | ناشر |
|---|---|
| Personality and Individual Differences | Elsevier |
| Journal of Affective Disorders | Elsevier |
| Computers & Education | Elsevier |
| Teaching and Teacher Education | Elsevier |
مجلات روانشناسی نیز از نظر حوزه انتشار تفاوت زیادی دارند؛ برای مثال، مجله‌ای که تمرکز آن بر روانشناسی بالینی است لزوماً گزینه مناسبی برای یک پژوهش در حوزه روانشناسی تربیتی، شخصیت یا رفتار سازمانی نیست. به همین دلیل، در مسیر چاپ مقاله روانشناسی باید اعتبار نشریه را در کنار تناسب موضوع، جامعه پژوهش، روش تحقیق و نوع مقاله بررسی کرد؛ موضوعی که می‌تواند احتمال رد مقاله در بررسی اولیه سردبیر را کاهش دهد.
مقاله پیشنهادی: مجلات علمی پژوهشی روانشناسی با داوری سریع
مدیریت، اقتصاد و حسابداری
| مجله | ناشر |
|---|---|
| Journal of Cleaner Production | Elsevier |
| Energy Economics | Elsevier |
| Journal of Business Research | Elsevier |
| International Journal of Information Management | Elsevier |
| The British Accounting Review | Elsevier |
در حوزه اقتصاد نیز انتخاب مجله باید بر اساس گرایش پژوهش، روش تحقیق، موضوع مقاله و سطح علمی ژورنال انجام شود؛ زیرا مجلات اقتصاد کلان، اقتصاد انرژی، اقتصاد مالی و سایر شاخه‌ها اسکوپ‌های متفاوتی دارند. پژوهشگرانی که قصد چاپ مقاله اقتصاد را دارند، بهتر است علاوه بر اعتبار مجله، چارک، نمایه و تناسب موضوع مقاله با اهداف نشریه را نیز بررسی کنند.
همین تفاوت در حوزه حسابداری نیز وجود دارد. یک مقاله در زمینه حسابرسی، گزارشگری مالی، حسابداری مدیریت یا حاکمیت شرکتی لزوماً برای یک گروه واحد از مجلات مناسب نیست؛ حتی اگر همه آن‌ها در Scopus یا Web of Science نمایه شده باشند. در نتیجه، برای چاپ مقاله حسابداری باید مجله‌ای انتخاب شود که علاوه بر اعتبار و رتبه مناسب، در سال‌های اخیر نیز مقالاتی نزدیک به موضوع و رویکرد پژوهش شما منتشر کرده باشد.
کشاورزی و محیط‌زیست
| مجله | ناشر |
|---|---|
| Agricultural Water Management | Elsevier |
| Field Crops Research | Elsevier |
| Science of the Total Environment | Elsevier |
| Journal of Environmental Management | Elsevier |
اگر رشته شما در این فهرست دیده نمی‌شود، نگران نباشید؛ روش استعلام (که در ادامه آموزش می‌دهیم) برای هر رشته و هر مجله‌ای یکسان است و نیازی به یک فهرست اسم‌به‌اسم اختصاصی برای هر گرایش نیست.
چطور خودتان اعتبار یک مجله را استعلام بگیرید
به‌جای اتکا به یک لیست ثابت که ممکن است قدیمی شده باشد، بهتر است هر بار قبل از ارسال مقاله، مجله موردنظرتان را از منابع رسمی زیر استعلام بگیرید:
| ابزار | کاربرد | آدرس |
|---|---|---|
| Master Journal List (Clarivate) | بررسی نمایه‌شدن مجله در ISI/Web of Science | mjl.clarivate.com |
| Scopus Sources | بررسی نمایه‌شدن مجله در Scopus و مشاهده رتبه Q1 تا Q4 | scopus.com/sources |
| سامانه نشریات وزارت علوم | استعلام رتبه علمی نشریات و فهرست نشریات نامعتبر | journals.msrt.ir |
| Journal Citation Reports (JCR) | مشاهده ضریب تأثیر (Impact Factor) رسمی مجله | jcr.clarivate.com |
اگر مجله‌ای هم در Scopus یا WoS پیدا شود و هم در فهرست نشریات نامعتبر نباشد، عملاً همان چیزی است که به آن «مجله خارجی مورد تایید وزارت علوم» گفته می‌شود.
اگر مجله در Scopus باشد ولی در Web of Science نباشد، مورد تایید وزارت علوم است؟
نبودن در Web of Science لزوماً به معنی نامعتبر بودن مجله نیست
پاسخ کوتاه:
اگر یک مجله در Scopus نمایه شده باشد، نبودن آن در Web of Science به‌تنهایی به معنی نامعتبر بودن آن نیست. برای بررسی قابل قبول بودن مجله باید وضعیت فعلی نمایه‌سازی و همچنین قرار نداشتن آن در فهرست نشریات نامعتبر بررسی شود.
+
→
Scopus و WoS یکی نیستند
این دو پایگاه مجموعه نشریات کاملاً یکسانی ندارند؛ بنابراین ممکن است مجله‌ای در یکی نمایه شده باشد و در دیگری نباشد.
وضعیت فعلی مهم است
فقط به سابقه قدیمی مجله اکتفا نکنید و مطمئن شوید نمایه‌سازی آن در زمان بررسی همچنان فعال است.
اگر مقاله برای دفاع، مصاحبه دکتری، ارتقا یا دریافت امتیاز پژوهشی استفاده می‌شود، علاوه بر وضعیت پایگاه استنادی، شیوه‌نامه و ضوابط دانشگاه یا دانشکده خود را نیز بررسی کنید؛ زیرا ممکن است برای هدف خاص شما شرایط تکمیلی تعیین شده باشد.
اگر هدف اصلی شما انتشار مقاله در مجلات نمایه‌شده در Web of Science است، بهتر است علاوه بر جستجوی نام مجله در Master Journal List، نوع نمایه، وضعیت فعلی مجله و حوزه تخصصی آن را نیز بررسی کنید. انتخاب صحیح ژورنال یکی از مهم‌ترین مراحل چاپ مقاله ISI است و می‌تواند از ارسال مقاله به مجلات نامرتبط یا نامعتبر جلوگیری کند.
برای انتخاب ” بهترین مجله برای چاپ مقاله ” به مطلبی که در این زمینه نوشته‌ایم، سر بزنید.
سؤالات متداول
آیا وزارت علوم فهرست ثابتی از اسامی مجلات خارجی منتشر می‌کند؟ نه به شکل یک فهرست اسمی و ثابت مثل مجلات داخلی. معیار وزارت علوم برای مجلات خارجی، نمایه‌شدن در ISI یا Scopus و نبودن در فهرست نشریات نامعتبر است؛ به همین دلیل باید هر مجله را جداگانه استعلام گرفت.
آیا همه مجلات دسترسی‌آزاد (Open Access) نامعتبر هستند؟ خیر، بسیاری از مجلات معتبر دنیا هم دسترسی‌آزاد هستند. ملاک اعتبار، نمایه‌شدن در Scopus/WoS و نبودن در لیست سیاه است، نه مدل انتشار مجله.
اگر مجله‌ای فقط در Scopus باشد ولی در ISI نباشد، معتبر است؟ بله، نمایه‌شدن در هرکدام از این دو پایگاه به‌تنهایی کافی است، مشروط بر اینکه مجله در فهرست نشریات نامعتبر قرار نداشته باشد.
رتبه Q1 تا Q4 مجله چه اهمیتی دارد؟ این رتبه‌بندی که در JCR و Scopus ارائه می‌شود، نشان‌دهنده سطح تأثیرگذاری علمی مجله در حوزه خودش است؛ Q1 بالاترین و Q4 پایین‌ترین سطح است. اکثر دانشگاه‌ها امتیاز پژوهشی بیشتری برای مجلات Q1 و Q2 در نظر می‌گیرند.
جمع‌بندی
برای اطمینان از اینکه مقاله‌تان در یک مجله خارجی معتبر و مورد تایید وزارت علوم چاپ می‌شود، کافی است دو مرحله ساده را طی کنید: نمایه‌بودن مجله در ISI یا Scopus را از طریق mjl.clarivate.com یا scopus.com/sources بررسی کنید، و مطمئن شوید مجله در فهرست نشریات نامعتبر وزارت علوم قرار ندارد. اگر در این مسیر به راهنمایی یا کمک برای انتخاب مجله مناسب رشته و موضوع مقاله‌تان نیاز داشتید، می‌توانید چاپ مقاله خود را به تیم ما بسپارید.
