اگر هنگام انتخاب مجله برای چاپ مقاله با عبارت دسترسی آزاد ترکیبی (Hybrid Open Access) مواجه شدهاید، منظور مدلی است که در آن یک مجله اشتراکی، امکان انتشار برخی مقالات بهصورت دسترسی آزاد را نیز فراهم میکند. در این مدل، پژوهشگر معمولاً میتواند پس از پذیرش مقاله، با پرداخت هزینه مشخص، مقاله خود را برای همه کاربران بهصورت آزاد و آنلاین قابل دسترس کند.
منظور از دسترسی آزاد ترکیبی چیست؟
دسترسی آزاد ترکیبی یا Hybrid Open Access به مدلی از انتشار علمی گفته میشود که در آن یک مجله همچنان بر پایه اشتراک فعالیت میکند، اما نویسندگان میتوانند برای یک مقاله مشخص، گزینه انتشار Open Access را انتخاب کنند.
بنابراین در یک مجله هیبریدی ممکن است هم زمان دو نوع مقاله وجود داشته باشد:
- مقالاتی که فقط برای مشترکان مجله یا افرادی که هزینه دسترسی میپردازند قابل مطالعه هستند.
- مقالاتی که نویسنده برای انتشار آزاد آنها هزینه پرداخت کرده و نسخه نهایی مقاله از زمان انتشار برای عموم قابل مشاهده است.
در بیشتر موارد، هزینه انتشار آزاد مقاله با عنوان APC (Article Processing Charge) دریافت میشود. البته در برخی قراردادهای بین ناشر و دانشگاه یا مؤسسه پژوهشی، ممکن است هزینه Open Access به طور کامل یا جزئی توسط مؤسسه پوشش داده شود.
یک مثال ساده برای درک مجلات با دسترسی آزاد ترکیبی
فرض کنید مقاله شما در یک مجله اشتراکی پذیرفته شده است. پس از پذیرش، مجله دو مسیر پیش روی شما قرار میدهد:
مسیر اول: انتشار معمولی مقاله؛ مقاله در مدل اشتراکی منتشر میشود و دسترسی کامل به آن ممکن است نیازمند اشتراک باشد.
مسیر دوم: انتشار بهصورت Open Access ؛ با انتخاب این گزینه و پرداخت APC یا استفاده از پوشش مالی دانشگاه/توافق ناشر، مقاله برای عموم آزاد میشود.
این همان چیزی است که دسترسی آزاد ترکیبی نامیده میشود.
تفاوت دسترسی آزاد ترکیبی با مجله کاملاً Open Access چیست؟
مهم ترین تفاوت این دو مدل در ساختار خود مجله است. در مجله کاملاً Open Access، اصل مجله بر انتشار آزاد مقالات قرار دارد؛ اما در مجله هیبریدی، مجله همچنان اشتراکی است و فقط برخی مقالات به انتخاب نویسندگان به صورت آزاد منتشر میشوند.
| ويژگی | دسترسی آزاد ترکیبی | مجله کاملاً Open Access |
| مدل مجله | اشتراکی + مقالات Open Access | کاملاً Open Access |
| انتخاب انتشار آزاد | معمولاً به انتخاب نویسنده | ساختار اصلی مجله |
| هزینه APC | معمولاً در صورت انتخاب OA | معمولاً طبق سیاست مجله |
| دسترسی به مقاله OA | آزاد و آنلاین | آزاد و آنلاین |
| سایر مقالات مجله | ممکن است پشت paywall باشند | معمولاً آزاد هستند |
| مناسب برای | پژوهشگری که مجله اشتراکی خاصی را هدف گرفته و دسترسی عمومی مقاله برایش مهم است | پژوهشگری که انتشار آزاد را از ابتدا در نظر دارد |
هزینه دسترسی آزاد ترکیبی چگونه محاسبه میشود؟
یکی از مهمترین نکات برای پژوهشگران، بررسی APC پیش از انتخاب این مسیر است. مبلغ APC ثابت نیست و از مجلهای به مجله دیگر تفاوت دارد. ناشران معمولاً هزینه انتشار Open Access را در صفحه مربوط به راهنمای نویسندگان یا بخش Open Access مجله اعلام میکنند.
همچنین نباید تصور کرد که پرداخت APC بخشی از هزینه پذیرش مقاله است. پرداخت هزینه Open Access نباید با تضمین پذیرش مقاله اشتباه گرفته شود. مقاله همچنان باید فرآیند ارزیابی و داوری علمی مجله را طی کند.
پیش از پرداخت، این موارد را بررسی کنید:
- مبلغ دقیق APC چقدر است؟
- هزینه پس از پذیرش دریافت میشود یا در مرحله دیگری؟
- آیا دانشگاه یا مؤسسه شما هزینه را پوشش میدهد؟
- آیا توافقی بین دانشگاه و ناشر برای انتشار بدون پرداخت مستقیم APC وجود دارد؟
- مقاله با چه مجوزی منتشر خواهد شد؟
- آیا نسخه نهایی مقاله بلافاصله Open Access میشود؟

آیا Hybrid Open Access برای همه پژوهشگران مناسب است؟
خیر. انتخاب این مدل باید به هدف پژوهشگر، بودجه، سیاست دانشگاه و مجله هدف بستگی داشته باشد.
اگر دسترسی عمومی و فوری به نسخه نهایی مقاله برای شما اهمیت زیادی دارد و هزینه APC قابل تأمین است، Hybrid Open Access میتواند گزینه مناسبی باشد. اما اگر بودجه محدودی دارید و الزام خاصی برای انتشار آزاد وجود ندارد، میتوانید شرایط انتشار معمولی مجله یا سیاست Green Open Access آن را نیز بررسی کنید. در مدل Green، بسته به سیاست ناشر، ممکن است نسخهای از مقاله در یک مخزن علمی قرار گیرد.
برای انتخاب “بهترین مجله برای چاپ مقاله” به مطلبی که در این زمینه نگارش کردهایم، مراجعه کنید.
انتخاب بهترین مجلات و چاپ مقاله را به متخصصان بسپارید
جمعبندی
منظور از دسترسی آزاد ترکیبی چیست؟ به مدلی از انتشار علمی گفته میشود که در آن یک مجله اشتراکی، امکان انتشار آزاد و عمومی برخی مقالات را نیز فراهم میکند. در این حالت، نویسنده معمولاً با پرداختAPC یا استفاده از پوشش مالی دانشگاه و توافقهای ناشر، میتواند مقاله خود را بهصورت Open Access منتشر کند.
برای پژوهشگری که قصد چاپ مقاله دارد، مهمترین نکته این است که Hybrid Open Access را تنها بر اساس «رایگان بودن دسترسی» انتخاب نکند؛ بلکه اعتبار مجله، تناسب موضوعی، نمایههای علمی، هزینه APC، نوع مجوز و سیاست دانشگاه را هم بررسی کند. در نهایت، انتخاب مجله مناسب باید بر اساس مجموعهای از معیارهای علمی و مالی انجام شود، نه صرفاً نوع دسترسی مقاله.
اگر میخواهید درگیر شناخت و انتخاب انواع مجلات اپن اکسس، کلوز اکسس و … نشوید، میتوانید چاپ مقاله خود را به مجموعه ما بسپارید. برای اینکه در مورد هزینه چاپ مقاله نیاز به اطلاعات دارید به صفحه مربوطه مراجعه کنید یا از طریق شماره 09104503300 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
اگر قصد چاپ مقاله دکتری برای تقویت رزومه خود را دارید، میتوانید در این مسیر از خدمات ما بهره ببرید.
سوالات متداول
1.آیا دسترسی آزاد ترکیبی همان Gold Open Access است؟
خیر. در مدل ترکیبی، مجله اشتراکی است اما نویسنده میتواند مقاله خود را به صورت Open Access منتشر کند. Gold Open Access اصطلاح گستردهتری است و میتواند به انتشار نسخه نهایی مقاله به صورت آزاد اشاره داشته باشد.
2.آیا برای انتشار مقاله در مجله Hybrid حتماً باید APC پرداخت کرد؟
خیر. پرداخت APC معمولاً زمانی مطرح است که نویسنده بخواهد مقاله خود را در همان مجله به صورت Open Access منتشر کند. ممکن است مقاله بدون انتخاب Open Access و طبق مدل اشتراکی مجله منتشر شود.
3.آیا پرداخت APC باعث پذیرش مقاله میشود؟
خیر. APC هزینه انتشار Open Access است و تضمینی برای پذیرش مقاله نیست. مقاله باید مراحل بررسی و داوری علمی مجله را طی کند.
4.آیا مقاله Hybrid بلافاصله آزاد میشود؟
در صورت انتخاب Open Access و تکمیل شرایط ناشر، معمولاً مقاله پس از انتشار به صورت آزاد در دسترس قرار میگیرد؛ با این حال، زمان و شرایط دقیق باید از سیاست رسمی همان مجله بررسی شود. اگر میخواهید بدانید “مدت زمان چاپ مقاله | به همراه جدول زمانی هر مرحله” چقدر است، به مقالهای که در این زمینه منتشر کردهایم مراجعه کنید.
5.آیا مجله هیبریدی معتبر است؟
هیبریدی بودن به خودیخود نه نشانه اعتبار و نه نشانه بیاعتباری مجله است. برای انتخاب مجله باید نمایههای علمی، ناشر، Scope، فرآیند داوری، هیئت تحریریه و سایر شاخصهای اعتبار را جداگانه بررسی کنید.
سایر مقالا پیشنهادی:



